الشيخ رسول جعفريان
546
تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)
كما لاقيتم من بأس صَخْر * باحد حيث ليس لكم نصير « 1 » واقعهء اخراج بنى النضير و تبعات آن از رخدادهايى است كه نسبتا بطور مفصل در قرآن آمده و بخش عمدهء سورهء حشر به اين واقعه اختصاص يافته است : « اوست خدايى كه نخستين بار كسانى از اهل كتاب را كه كافر بودند از خانه هايشان بيرون راند ، و شما نمىپنداشتيد كه بيرون روند . آنها نيز مىپنداشتند حصارهاشان را توان آن هست كه در برابر خدا نگهدارشان باشد . خدا از سويى كه گمانش را نمىكردند بر آنها تاخت آورد و در دلهاشان وحشت افكند چنان كه خانههاى خود را به دست خود و به دست مؤمنان خراب مىكردند ، پساى اهل بصيرت عبرت بگيريد . اگر نه آن بود كه خدا ترك ديار را بر آنها مقرر كرده بود ، در دنيا به عذاب گرفتارشان مىكرد و در آخرت عذاب آتش براى آنهاست . و اين به كيفر آن بود كه با خدا و پيامبرش مخالفت ورزيدند و هر كه با خدا مخالفت ورزد بداند كه خدا به سختى عقوبت مىكند . هر درخت خرمايى كه بريديد يا آن را بر ريشهاش باقى گذارديد به فرمان خدا بود تا نافرمانان خوار گردند . » آنگاه دربارهء غنايم به دست آمده مىفرمايد : « و آنچه خدا از داراييشان به پيامبر خود غنيمت داد از آن چيزى نبود كه شما با اسب يا شترى بر آن تاخته بوديد ، بلكه خدا پيامبرانش را بر هر كه بخواهد مسلط مىسازد و خدا بر هر چيزى قادر است . آن غنيمتى كه خدا از مردم قريهها نصيب پيامبرش كرده است از آنِ خدا است و پيامبر و خويشاوندان و يتيمان و مسكينان و مسافران در راه مانده ، تا ميان توانگرانتان دست به دست نشود ، هرچه پيامبر به شما داد بستانيد و از هرچه شما را منع كرد اجتناب كنيد ، و از خدا بترسيد كه خداوند ؛ سخت عقوبتگر است . نيز غنايم از آنِ مهاجران فقيرى است كه از سرزمينشان رانده شدهاند و آنها در طلب فضل و خشنودى خدايند و خدا و پيامبرش را يارى مىكنند ، اينان راستگويانند . » آنگاه در فضليت انصار مىگويد : « و كسانى كه پيش از آمدن مهاجران ، در ديار خود بودهاند و ايمان آوردهاند ، آنهايى را كه به سويشان مهاجرت كردهاند دوست مىدارند . و از آنچه مهاجران را داده مىشود ، در دل احساس حسد نمىكنند و ديگران را بر خويش ترجيح مىدهند ، هر چند خود نيازمند باشند و آنان كه از بخل خويش در امان مانده باشند ، رستگارانند . » دربارهء موضوع منافقان در اين غزوه خداوند مىفرمايد : « آيا منافقان را نديدهاى كه به ياران خود از اهل كتاب كه كافر بودند مىگفتند : اگر شما را اخراج كنند ، ما نيز با شما بيرون مىآييم و به زيان شما ، از هيچ كس اطاعت نخواهيم كرد ؛ و اگر با شما جنگيدند ياريتان
--> ( 1 ) . همان ، ج 3 ، ص 200 ؛ مقصود از صخر ابوسفيان است .